|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
اسماعیل بن مهران بن محمّد بن زید سکونی کوفی، راوی و عالم قرن دوم و سوم هجری قمری، مکنّی به ابویعقوب و از اصحاب امام رضا(ع) است. [ویرایش] ۱ - شرح حالابویعقوب از مَوالیان و در کوفه سکونت داشته است. او از اصحاب امام رضا(ع) به شمار میرفته، ایشان را ملاقات [۱]
. رجال الطّوسی، محمّد بن حسن طوسی، ص ۳۶۸.
[۲]
. معجم المؤلّفین، عمر رضا کحّاله، ج۲، ص۲۹۷.
[۳]
. تنقیح المقال فی علم الرّجال، عبدالله بن محمّد مامقانی، ج ۱۰، ص ۳۹۷.
و از آن بزرگوار حدیث نقل میکرده است. [۴]
. معجم رجال الحدیث، سیّد ابوالقاسم خوئی، ج ۴، ص ۱۰۳.
[۵]
. جامع الرواة و ازاحة الاشتباهات عن الطرق و الاسناد، محمّد بن علی اردبیلی غروی حائری، ج ۱، ص ۱۰۳
برخی گفتهاند که او از اصحاب امام صادق(ع) نیز محسوب میشده و از امام جواد(ع) هم حدیث نقل کرده است. [۶]
. معجم رجال الحدیث، سیّد ابوالقاسم خوئی، ج ۴، ص ۱۰۳.
[ویرایش] ۲ - جایگاه و مقام علمیسکونی از دانشمندان جلیلالقدر شیعه، از راویان موثّق و مورد اعتماد، فردی خیّر و فاضل [۷]
. معجم رجال الحدیث، سیّد ابوالقاسم خوئی، ج ۱، ص ۲۶.
[۸]
. اختیار المعرفة الرّجال (تلخیص کتاب رجال، محمّد بن عمر کشّی)، محمّد بن حسن طوسی، ص ۵۸۹.
[۹]
. جامع الرواة و ازاحة الاشتباهات عن الطرق و الاسناد، محمّد بن علی اردبیلی غروی حائری، ج ۱، ص ۱۰۳.
بود و کتابهای بسیاری داشت. [۱۰]
. اعیان الشّیعه، سیّد محسن امین عاملی، ج ۳، ص ۴۳۵.
بعضی او را به غلو متّهم نموده و گفتهاند که چون از افراد ضعیف روایت نقل میکرد، قابل اعتماد نیست، [۱۱]
. الرّجال، تقی داوود حلّی، ج ۱، ص ۲۳۲.
[۱۲]
. جامع الرواة و ازاحة الاشتباهات عن الطرق و الاسناد، محمّد بن علی اردبیلی غروی حائری، ج ۱، ص ۱۰۳.
امّا محمّد بن مسعود گفته است: «اخبار دروغ به او نسبت میدهند، او مردی با تقوا و فاضل و نیکوکار بود و در نقل اخبار و روایات هم از ثقات میباشد و اکثر بزرگان او را توثیق کردهاند.» [۱۳]
. اعیان الشّیعة، سیّد محسن امین عاملی، ج ۳، ص ۴۳۵.
[۱۴]
. خلاصة الاقوال فی معرفة الرّجال، حسن بن یوسف علّامه حلّی، ج ۱، ص ۵۴.
نجاشی نیز در رجال خود نام او را ذکر میکند و میگوید: «اسماعیل بن مهران سکونی مکنّی به ابویعقوب از محدّثان کوفه میباشد. او در نقل حدیث ثقه و مورد اطمینان است. او گروهی از یاران امام صادق(ع) را درک و از آنان روایت کرده است.» شیخ کشّی هم میگوید: «او از راویان امام رضا(ع) نیز به شمار میرود و کتابهایی هم نوشته که یکی از آنها اهلیلجه، ملاحم و کتاب خطب امیرالمؤمنین(ع) است.» علّامه حلّی در خلاصه میگوید: «اسماعیل بن مهران از ثقات روات و مورد اعتماد میباشد.» عبیدالله غضائری گفته است: «حدیثهای او منقّح نشده، روایات ضعیف و صحیح به هم آمیخته است، او از راویان ضعیف اخذ حدیث کرده و روایات او را باید به عنوان شاهد استخراج کرد.» علّامه میگوید: «من به روایات او اعتماد دارم؛ زیرا شیخ طوسی و نجاشی او را توثیق کردهاند.» ابن حجر نیز گفته است: «اسماعیل بن مهران کوفی از مصنّفان شیعه است.» [ویرایش] ۳ - اساتید و مشایخچنانکه گفته شد سکونی از اصحاب امام رضا(ع) بوده و از آن بزرگوار حدیث نقل میکرد و به گفتة برخی او از اصحاب امام صادق(ع) نیز محسوب میشده و از امام جواد(ع) هم حدیث نقل کرده است. [۱۵]
. معجم رجال الحدیث، سیّد ابوالقاسم خوئی، ج ۴، ص ۱۰۳.
همچنین سکونی از افرادی چون مالک بن عطیه احمسی حدیث نقل کرده است. [۱۶]
. لسان المیزان، احمد بن علی بن حجر عسقلانی، ج ۱، ص ۴۴۰.
[ویرایش] ۴ - شاگردان و راویانافرادی چون علی بن حسن بن فضّال و سلمة بن خطّاب از او حدیث نقل میکردند. [۱۷]
. رجال النجاشی، احمد بن علی نجاشی، ج ۱، ص ۲۷.
[ویرایش] ۵ - آثاراز جمله آثار مهمّ سکونی، کتاب الملاحم، ثواب القرآن، [۱۸]
. تنقیح المقال فی علم الرّجال، عبدالله بن محمّد مامقانی، ج ۱۰، ص ۳۹۷.
خطب امیرالمؤمنین(ع)، [۱۹]
. الذّریعة الی تصانیف الشّیعة، محمّدمحسن آقابزرگ طهرانی، ج ۷، ص ۱۸۹.
الاهلیلجه، [۲۰]
. تنقیح المقال فی علم الرّجال، عبدالله بن محمّد مامقانی، ج ۱۰، ص ۳۹۷.
النّوادر، صفة المؤمن و الفاجر، [۲۱]
. رجال النجاشی، احمد بن علی نجاشی، ج ۱، ص ۲۶.
العلل و اصل میباشد. [۲۲]
. الفهرست، محمّد بن حسن طوسی، ص ۱۴.
[۲۳]
. تنقیح المقال فی علم الرّجال، عبدالله بن محمّد مامقانی، ج۱۰، ص ۳۹۸.
[ویرایش] ۶ - پانویس
[ویرایش] ۷ - منابع«ابویعقوب اسماعیل بن مهران سکونی.»، دانشنامة بزرگ اسلامی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۶۷ه.ش. اختیار المعرفة الرّجال (تلخیص کتاب رجال، محمّد بن عمر کشّی)، محمّد بن حسن طوسی، تحقیق حسن مصطفوی، مشهد، دانشگاه مشهد، چاپ اوّل، ۱۴۰۹ه.ق. اعیان الشّیعة، سیّد محسن امین عاملی، تحقیق سیّد حسن امین، بیروت، دار التّعارف للمطبوعات، ۱۴۰۶ه.ق. تنقیح المقال فی علم الرّجال، عبدالله بن محمّد مامقانی، قم، مؤسّسة آل البیت(ع) لإحیاء التراث. جامع الرّواة و ازاحة الاشتباهات عن الطّرق و الاسناد، محمّد بن علی اردبیلی غروی حائری، بیروت، ۱۴۰۳ه.ق. خلاصة الاقوال، حسن بن یوسف علّامه حلّی، مؤسّسة نشر الفقاهة، ۱۴۱۷ه.ق. «دکترین مهدویت تنها راه نجات بشر»، علیاصغر رضوانی، قم، کتاب جمکران، وابسته به مسجد مقدّس جمکران. الذّریعة الی تصانیف الشّیعة، محمّدمحسن آقابزرگ طهرانی، قم، اسماعیلیان، ۱۴۰۸ه.ق. الرّجال، حسن بن علی بن داوود حلّی، چاپ محمّدصادق آل بحرالعلوم، نجف، ۱۳۹۲ه.ق. رجال الطّوسی، محمّد بن حسن طوسی، تصحیح جواد قیّومی اصفهانی، قم، مؤسّسة النشر الاسلامی، چاپ سوم، ۱۳۷۳ه.ش. رجال النجاشی، احمد بن علی نجاشی، قم، مؤسّسة النشر الاسلامی، چاپ ششم، ۱۳۶۵ه.ش. الفهرست، محمّد بن حسن طوسی، تحقیق جواد قیّومی، قم، نشر الفقاهة. لسان المیزان، احمد بن علی بن حجر عسقلانی، بیروت، مؤسّسة الاعلمی للمطبوعات، چاپ دوم، ۱۹۷۱م. معجم رجال الحدیث، سیّد ابوالقاسم خوئی، چاپ پنجم، بیجا، بینا، ۱۴۱۳ه.ق. معجم المؤلّفین، عمر رضا کحّاله، بیروت، انتشارات دار الاحیاء التّراث العربی، ۱۳۷۶ه.ق. ویکی فقه، به نشانی fa.wikifeqh.ir |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
